Blog

Grožnjan enduro trails

Grožnjan enduro trails

Tussen het bike-guiden door heb ik hier en daar tijd om nieuwe mountainbike gebieden te verkennen. Vandaag is het tijd voor het stadje Grožnjan in Kroatië. Het meer dan pittoreske stadje ligt bovenop een berg, waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt over het omringende landschap en de zee. Grožnjan is ook bekend onder de naam “city of artists”. Vandaar dat ik ook niet de enige toerist ben die Grožnjan komt bezoeken. Om er een iets langere training van te maken, ben ik er met de fiets naartoe gereden, en heb daarbij een groot gedeelte van de Parenzana gevolgd. De Parenzana was ooit een spoorlijn van Koper naar Porec, maar is nu een route die voor veel fietsers alleen al de moeite waard is. Voor de fietsers met zwaardere bikes: het is heel goed mogelijk om de trails in Grožnjan ook te shuttelen.

Eenmaal boven in het stadje kijk ik mijn ogen uit. Mooie stenen gebouwtjes, smalle straatjes en kleine steegjes met gewelfde bogen. Goed, tijd om te biken. Na aangesproken te zijn door een lokale bike-gids, die me waarschuwt voor de moeilijkheid van de trails op een hardtail, stap ik nieuwsgierig op en begin als eerste met de trail Grožnjan (Grozni). Het vinden van het begin van de trail is nog het lastigste, want er loopt een weggetje net buitenom de muren van het stadje en dat weggetje is makkelijk te missen. De trail is leuk, niet al te technisch en voor beginners een prima aanrader.

Eenmaal beneden kom je snel op de onverharde weg die je terug omhoog brengt naar Grožnjan. Het hellingspercentage is zeer aangenaam en constant, de 300 hoogtemeters zijn ook met een zwaardere enduro fiets goed te doen. Klik hier voor een link naar de access road. Eenmaal boven wordt het kiezen uit de vele opties die er nog zijn en ik kies voor de trail Kalčini. Afzetlinten op het bovenste gedeelte van de trail duiden op een recente enduro race die hier gehouden is. De eerste sectie is veel off-camber, met hier en daar een wortel en een redelijke hoeveelheid flow. De tweede sectie bevat een steile passage met daarna een paar prachtige kombochten. In vergelijking met de eerste trail is deze technisch uitdagender, maar nog steeds niet extreem moeilijk. Zeker niet als je hem, net als ik, met weinig snelheid rijdt.

Op de terugweg was het moeilijk om niet nóg een trail te nemen, maar ik moest nog terug naar huis fietsen, dus heb ik de markeringen “TRAIL” op de bodem maar niet gevolgd. Voor een volgende keer dan, want Grožnjan is zeker de moeite waard!

Beslissingen nemen off-piste, deel 1

Beslissingen nemen off-piste, deel 1

Deel 1 – Wat beslissen we?

Een tijdje terug heeft mijn vriend Folkert (aka. Haas) al eens haarfijn uitgelegd hoe je het lawinebericht het beste kunt lezen. Hierin komt ook een beslismodel naar voren, de elementaire reductiemethode, om off-piste het risico op een lawine-ongeluk accepteerbaar laag te houden. In een reeks artikeltjes ga ik stap-voor-stap in op het maken van beslissingen off-piste.

Voordat we de reductiemethode behandelen, sta ik in dit artikel eerst eens stil bij beslissen. Beslissen dat we off-piste gaan heeft namelijk bepaalde consequenties. Aan de ene kant beslissen we dat we een fantastische natuurervaring gaan beleven (al dan niet in gortdroge, heupdiepe poeder), maar aan de andere kant beslissen we ook dat we een risico aangaan, onder andere het risico op een lawine-ongeluk. Nu is het handig om je beslissing zo vorm te geven, dat de kans dat je in een lawine komt klein is en je toch veel plezier kunt hebben. Er zijn verschillende meningen over hoe je het beste uit een lawine zou kunnen blijven, maar niet allemaal leiden ze tot een optimale mix van plezier en mogelijk weinig risico.

martin_dikkepowder

Plezier in gortdroge, heupdiepe poeder

Hoe blijf je uit een lawine?

Bij mensen leven er verschillend ideeën over hoe je het beste uit een lawine kunt blijven.

  1. Binnen blijven. Afgezien van catastrofale lawines, vallen de meeste lawine slachtoffers doordat snowboarders of skiërs zelf, of iemand anders om hen heen, een lawine initiëren. Er bestaat bij de meeste lawine-ongelukken een causaal verband tussen het afgaan van een lawine en jouw of iemand anders zijn aanwezigheid op een bepaalde plek.
  2. Geluk hebben. Er gaan nog steeds vele snowboarders en skiërs off-piste zonder kennis, en zonder uitrusting. En heel vaak gaat het goed. “Ik rijd al zo lang off-piste en er is nog nooit iets gebeurd.” Het probleem is dat deze statistiek vaak verkeerd gebruikt wordt. Het risico bij off-piste rijden is voor veel mensen onzichtbaar. Geluk hebben bij het afdalen op een helling met veel risico, wordt ten onrechte als een goede beslissing gezien. Je krijgt bij off-piste rijden dus niet vaak feedback over de juistheid van jouw beslissing om wel ergens af te dalen. En bij de beslissing om ergens niet af te dalen krijg je al helemaal geen feedback.
  3. Een airbag aanschaffen. Eigenlijk klopt dit antwoord niet. Een airbag houdt je niet uit een lawine en voorkomt het ontstaan van een lawine al helemaal niet. Het is een nuttig extra hulpmiddel, maar zeker geen garantie, om te proberen jou bovenop de lawine te houden in plaats van eronder. Daarbij functioneert de airbag zelf niet altijd, lukt het niet altijd om de airbag te trekken en werkt een airbag niet in alle soorten lawines.
  4. Kennis opdoen en je houden aan risico-reducerende maatregelen. Eigenlijk bouwt dit voort op het eerste punt, maar in plaats van binnen te blijven, probeer je in gebieden met een laag risico te blijven.

plaatlawine_windtekenen

Een plaatlawine, oftewel een ‘Schneebrett’ (Duits), ‘plaque de vent’ (Frans), ‘slab avalanche’ (Engels).

Aangezien de meesten van ons niet binnen willen blijven op een dag met dikke poeder, we geluk niet kunnen afdwingen en we veiligheid niet kunnen kopen, moeten we het doen met antwoord 4, het opdoen van kennis en je houden aan risico-reducerende maatregelen. Kennis is macht. Met kennis kunnen we ook eventuele risico’s bewust waarnemen. Hierna volgt dan een (hopelijk) welafgewogen beslissing om wel of niet te gaan.

Bewust beslissen en risicomanagement

In de praktijk gaat het off-piste gelukkig heel vaak goed, maar hebben we daarbij het risico wel ervaren en bewust geaccepteerd? Je hoeft maar om je heen te kijken als het net gedumpt heeft, en je weet dat dit lang niet altijd het geval is. Nog steeds zijn veel mensen zich het risico niet eens bewust. Lawine-ongelukken worden wel breed uitgemeten in de media en vaak worden slachtoffers veroordeeld dat ze onverantwoord bezig zijn geweest. Achteraf gezien is het heel erg makkelijk te zien dat er iets fout is gegaan, maar als je bovenaan een maagdelijke helling staat, sta je nogal eens voor een lastige beslissing.

Zoals gezegd, de enige methode om 100% zekerheid te bieden dat je niet omkomt in een lawine is binnen te blijven, mits jouw huis zich niet onderaan een lawinehelling bevindt. Om teleurstellingen te voorkomen zeg ik dan ook maar meteen: er zijn geen methodes om jou off-piste die 100% zekerheid te bieden. Anders gezegd: er is off-piste altijd sprake van risico. Dit risico is zelfs op een piste niet altijd uit te sluiten. De veiligheid op de piste is de taak van het skigebied en daarom zijn pistes soms gesloten.

Echter, de veiligheid off-piste is jouw eigen zaak en je zult zelf moeten proberen dit risico te reduceren, oftewel te beperken. Er blijft dan nog steeds (rest-)risico over en het is aan jouzelf om te bepalen of dit voor jou een acceptabel risico is. Om je een idee te geven: een onderzoek heeft aangetoond dat een hele dag off-piste snowboarden of skiën, terwijl je je houdt aan risico-reducerende maatregelen, net zo gevaarlijk is als een uur lang autorijden. We noemen dit ook wel risico-management, en één van de grondleggers hiervan is de Zwitser Werner Munter.

Bangmakerij?

Laatst heb ik samen met Haas een lezing mogen geven op het Freeride Film Festival. Uit het publiek kwam de vraag of dit soort lezingen niet teveel bangmakerij waren. Die vraag zou je dus ook over dit artikel kunnen stellen. De vraagsteller had ‘dit soort lezingen’ vaker gehoord. Volgens mij is dit een terechte vraag.

Wil ik mensen bang maken? Nee. Ik wil kennis overdragen en ik haal hier gewoon heel erg veel voldoening uit. Net zoals dat ik mensen graag op hun snowboard of met hun safety skills verder help.

Worden mensen bang als zij beelden van lawines en point-of-view movies van iemand onder een lawine zien? Ja, waarschijnlijk wel.

Waarom doen we het dan? Om dit soort artikels en presentaties te rechtvaardigen, vind ik het interessant om off-piste rijden met autorijden te vergelijken, een activiteit waar we ook een (behoorlijk groot) risico accepteren. Iedereen vindt het logisch dat je voor autorijden een rijbewijs nodig hebt en dat dit het risico op ongelukken beperkt. Zo’n bewijs hebben we off-piste helemaal niet nodig. Dit vind ik ook prima zo, want we begeven ons ook niet op door de mens gebaande wegen. Daarnaast is er nog een groot verschil met autorijden. Bij off-piste skien en snowboarden heb je niets aan een goede techniek om een ongeluk te voorkomen. Het gevaar is haast onzichtbaar. Bij autorijden is het obvious dat niet goed kunnen sturen tot ongevallen kan leiden.

Daarom vind ik dat het geen bangmakerij is, maar bewust maken is. Dus om te komen tot een optimale mix van plezier en mogelijk weinig risico, worden ook op wePowder niet alleen de beste locaties en stoke gedeeld.

Waar kan ik terecht voor kennis

Wil je meer kennis? Dat kan zeker! Vragen staat vrij en op wePowder kun je hier over dit bericht discussieren. Daarnaast kun je bijvoorbeeld online de wePowder Safety Academy volgen, of op praktijkcursus met het Snow Safety Center. Wil je graag met mij op pad, informeer dan naar de mogelijkheden.

Eerste hulp bij splitboarden – deel 2

Eerste hulp bij splitboarden – deel 2

Na mijn eerste artikel (klik hier om dat nog eens te lezen) is het tijd voor een update. Er zijn namelijk leuke en nuttige bindingsinnovaties op de markt gebracht die ik nog niet eerder besproken heb.

Plum
Bij Plum hebben ze geen nieuw model gelanceerd, maar hun bestaande Feyan binding op een aantal punten verbeterd. Zo is de touring mode interface stabieler geworden, doordat de as van de touring bracket nu door een vast punt op de baseplate van de binding gaat. Ze hebben hier een soort ‘channel’ voor gemaakt. Het beweegbare gedeelte wordt nu alleen gebruikt om de binding in touringmode te locken. Daarnaast is het sluitmechanisme wat gebruiksvriendelijker gemaakt en zijn de touring risers breder.

plum_feyan_2015-2016
De Plum Feyan binding van seizoen 2015-2016

plum_feyan_2016-2017
De Plum Feyan binding van seizoen 2016-2017

SP
Ze bestaan al wat langer, maar ze worden niet vaak genoemd als we het over splitboard bindingen hebben, namelijk de bindingen van SP. Waar ik jaren geleden al eens fantaseerde om van mijn Voilé koppelplaten bindingen te maken, heeft SP er daadwerkelijk werk van gemaakt. Het lijkt wel of ze gewone SP bindingen direct op een koppelplaat van Voilé gelast hebben, natuurlijk zonder de rubberen demping die er normaal onder zit. Nu is er een merk als Spark, die de integratie van het koppelmechanisme van Voilé in zijn bindingen wat eleganter heeft uitgevoerd, maar de binding van SP wérkt. Ten opzichte van de Voilé koppelplaat met daarop een normale binding geschroefd, sta je toch iets lager en het geheel is lichter. En daar waar Voilé helaas het licht niet heeft gezien bij de montage van de Harscheisen, heeft SP dat wel: je schuift ze gewoon via de achterkant van de binding – en die staat dus los in skimodus – in de rail en ze klikken vanzelf vast. Geen gedoe met uittrekken van je ski’s en het verwijderen van je bindingen om je harscheisen te kunnen monteren.

sp_multientrysplit_001

sp_multientrysplit_002

sp_fastecsplit_001

sp_fastecsplit_002

SP heeft twee verschillende modellen splitboard bindingen. Als eerste is er de Fastec Split, waarbij je via de neerklapbare highback kunt instappen. En als tweede de Multientry Split, die naast dezelfde neerklapbare highback, ook een normale instapmogelijkheid heeft met het klassieke strapsysteem. Bij beide systemen is de heelcup verwerkt in de highback

Een tekortkoming van het systeem is dat de forward lean van de highback niet echt eruit te halen is. Anders gezegd, de highback blijft ook tijdens het lopen in je kuit drukken. En dat terwijl juist dit systeem er zich perfect voor leent! Je kunt natuurlijk de highback helemaal naar achteren klappen en hopen dat je niet uit de binding schuift, maar dat werkt misschien nog net in vlak terrein.

De highback-heelcup is naar voren en naar achteren te verplaatsen om daarmee de binding aan de grootte van je snowboardboot aan te passen.

Advies verkoop prijzen:
Fastec Split €319
Multientry Split €329

Karakoram
Karakoram heeft een compleet nieuwe binding ontwikkeld, de Karakoram Prime Connect. Deze binding valt in een iets goedkoper segment, het frame is namelijk uit kunststof gemaakt. De binding oogt zeer stevig, maar is wel wat zwaarder (één enkele binding weegt 860 gram) dan de andere bindingen van Karakoram uit de Prime lijn. De Prime Connect binding is bedoeld voor je solid board én voor je splitboard. Het is een mooi concept om één binding voor al je boards te gebruiken, want je kunt toch maar één board tegelijk rijden. Wel heb je een apart onderdeel nodig om de binding ook voor je splitboard geschikt te maken, dus je moet even opletten of dit erbij zit. Dit is niet in alle landen standaard het geval.

karakoram_prime_connect

Daarnaast hebben ze een nieuwe strap ontwikkeld, de ‘Flex Lock’, waardoor je je ski beter op zijn kant kunt zetten tijdens het skinnen. Deze strap zorgt er namelijk voor dat je snowboardboot beter bij je highback gehouden wordt en hierdoor wordt de zijwaartse verbinding tussen boot en ski een stuk directer.

karakoram_flexlock_001

karakoram_flexlock_002

Als laatste hebben ze nieuwe clips ontwikkeld om de twee splitboardhelften nóg beter bij elkaar te houden, de Karakoram Ultraclips. Ik heb ze nog niet getest, maar ze zien er zeer solide uit. De vorm lijkt geïnspireerd door de chinese hooks van Voilé, maar de Ultraclips trekken het board echt helemaal naar elkaar toe en zijn in te stellen. De sluiting gaat niet verder open dan 90°, dus hij kan ook nooit buiten de edge van je snowboard vallen.

img_8147_mod-3

Advies verkoop prijzen:
Karakoram Prima Connect Split Set €579 (hier zit de complete interface voor een splitboard bij, met een enkele riser in plaats van een dubbele)
Karakoram Prime Connect Quiver €449 (hier zitten alleen twee sets interface voor normale solid boards erbij)
Flex Lock €69.99
Ultraclips €59.95

Spark
Spark heeft voor komend seizoen geen heel grote vernieuwingen, wat waarschijnlijk betekent dat ze door de jaren heen gewoon een zeer solide productlijn hebben opgebouwd. De vernieuwde climbing wire is makkelijker te bedienen en de bindingen zijn in nog meer kleuren verkrijgbaar.

spark_climbingwire

Advies verkoop prijs:
Climbing wires €40.00

Voilé
Voor seizoen 2016-2017 heeft Voilé een nieuw model: de Speed Rail. Het eerdere model van Voilé, de Light Rail, was eigenlijk het antwoord van Voilé zelf op de integratie van de door Voilé bedachte koppelplaat (slider track) met de daarop te monteren binding, zoals Spark dat als eerste had gedaan. Daar waar Spark enkele jaren geleden al een systeem op de markt bracht zonder de welbekende pin om de binding en de ski te borgen, heeft Voilé wat langer nodig gehad. De Speed Rail is het antwoord van Voilé op het Tesla systeem van Spark. In ride mode schuif je de bindingen over de pucks en fixeer je ze door de achterkant van de baseplate naar beneden te klappen. In tour mode haak je de bindingen achter een pin, terwijl je de binding ver naar voren kantelt, waarna je ze laat zakken en ze vast blijven zitten. Het frame van de binding is instelbaar, waarbij de heelcup met highback naar binnen of naar buiten verplaatst kan worden.

voile_speedrail_001

voile_speedrail_002

voile_speedrail_003

Niet nieuw, maar wel het vermelden waard, is het channel systeem van Voilé. In plaats van boards met het gestandaardiseerde insertpatroon voor splitboards, maakt Voilé nu ook splitboards met een channelsysteem. Ja, net als Burton dus! Een voordeel van een channel is dat het instellen van de positie van de bindingen daarmee wel heel erg gemakkelijk gaat. Met de traditionele pucks van Voilé sta je soms met je handen in het haar. Maar goed, als alles gemonteerd zit, hoe vaak verander je je stance dan eigenlijk nog? En met de pucks van Spark en het Karakoram systeem is het monteren van je bindingen en het goed instellen van je stance ook echt geen hogere wiskunde meer.

Advies verkoop prijs:
Voilé Speed Rail €319

De eerste dumps zijn al gevallen, nu maar hopen dat het een seizoen met goeie sneeuw en mooie tochten mag gaan worden!

Arva Axio lawinepieper – eerste test

Arva Axio lawinepieper – eerste test

De Arva Axio is de nieuwste lawinepieper van Arva en is dit seizoen voor het eerst op de markt. Ik heb hem uitgepakt, een keer aan en uit gezet, maar zonder hem verder te bestuderen heb ik hem meteen getest in het veld. Onderstaand filmpje is mijn eerste zoekactie met de Axio, ik wilde kijken hoe gebruikersvriendelijk dit apparaat ‘out of the box’ is.

Zo, op het eerste oog is de pieper gebruikersvriendelijk en intuïtief. Zonder de handleiding te bestuderen is al duidelijk welke knop waarvoor is. De joystick (pookje) maakt een heleboel knoppen overbodig die op het vorige topmodel van Arva, de Pro W, nog te vinden waren. Het omschakelen van zenden naar zoeken doe je door de rode knop uit te klappen. Inklappen betekent dus weer terugschakelen van zoeken naar zenden. Dit is niet alleen handig, maar in de rode ‘knop’ zit de derde antenne (in de z-richting) verborgen, die Arva zo een stuk langer heeft weten te maken. Normaal beperkt de dikte van de behuizing namelijk de lengte van deze derde antenne. Dit heeft Arva dus heel elegant en functioneel opgelost.

Een langere derde antenne zou signalen in het geval van een niet ideaal uitgelijnde zender en ontvanger (zoeker) eerder op moeten pikken. De Arva heeft dan ook een zeer grote zoekbandbreedte van 60 m meegekregen. Dit betekent dat het minimale bereik van de pieper een diameter van 60 meter heeft, dus in een straal van 30 m om de pieper heen. Getest heb ik de functionaliteit van deze lange derde antenne nog niet, dat volgt een andere keer.

Het markeren ging vlekkeloos, door te drukken op de joystick markeer je de gevonden lawinepieper.

Bij de signalsearch (de eerste fase in het zoekproces waarbij je nog geen signaal hebt en dit aan het zoeken bent) moet je je niet laten misleiden om meteen de pijl in het display te gaan volgen als de eerste pieptonen uit het apparaat komen en die nog niet constant zijn. Het beste kun je gewoon je zoekpatroon volgen totdat de serie pieptonen in regelmatige afstand komen en dan pas de pijl gaan volgen.

Let wel: bij de zoekactie in het filmpje heb ik mijn schep, sonde en rugzak niet bij me. Het is mede daarom ook geen waarheidsgetrouwe weergave van hoe een echte zoekactie eruit hoort te zien.

Eerste hulp bij splitboarden

Eerste hulp bij splitboarden

Splitboarden. Jij bepaalt waar je naartoe gaat. De mogelijkheden zijn haast eindeloos, want je bent onafhankelijk van skiliften en slechts beperkt door de natuur en je eigen skills. Een supermooi concept. Je snowboard bestaat uit twee delen die je als ski’s uit elkaar kunt halen. Zo kun je de berg omhoog lopen zonder je snowboard op je rug te hoeven dragen zoals bij het toeren met sneeuwschoenen het geval is; met splitboarden heb je dat gewicht onder je voeten zitten en dus geen extra gewicht bij je. Eenmaal boven op de berg, bouw je je setup om in een volwaardig snowboard. Daarna is het genieten van die mooie, welverdiende afdaling.

IMG_6605_MOD

Eindelijk! Je langverwachte splitboard is binnen en je wilt er zo snel mogelijk mee op pad. Maar hé, je gewone bindingen passen er niet op, zonder stijgvellen glijd je uit en stokken blijken toch ook wel handig. Met alleen een splitboard ben je er dus nog niet. Daarbij vergt het omhoog lopen – ook wel skinnen genaamd –aardig wat oefening en techniek, maar ook daarvoor zijn er onderdelen verkrijgbaar die het aanzienlijk makkelijker maken.

In dit artikel zet ik de verschillende benodigdheden op een rij, natuurlijk te beginnen bij de boards. Om af te sluiten met allerhande tips, ook voor diegenen die het splitten al gemeisterd hebben.

Splitboards

De eerste splitboards kwamen begin jaren negentig al op de markt, maar pas in de laatste jaren – mede door freeriders zoals Jeremy Jones en Xavier De Le Rue – zijn ze razendsnel geëvolueerd tot een populaire discipline binnen het snowboarden, waarbij eerstgenoemde zijn eigen snowboardmerk gestart is met van ieder solid (de term die splitboarders gebruiken voor een normaal snowboard) model ook een gesplitte versie. Inmiddels hebben bijna alle snowboardmerken één of meerdere splitboardmodellen in hun collectie.

DIY – do it yourself

Uiteraard kun je ook nog steeds gewoon je oude snowboard doormidden zagen. Dat is relatief goedkoop, maar er gaat aardig wat tijd en werk in zitten. Een zogenaamde ‘DIY Split Kit’ – met alle haakjes, clipjes en een interface voor de bindingen – is voor ongeveer €150,- te koop. Reken daar nog ongeveer €200,- bij voor vellen en stokken en je bent voor €350,- klaar. Een groot nadeel van het eigenhandig splitten is dat je je bindingen niet meer kunt verplaatsen. De hoeken van je bindingen anders instellen is ook niet meer mogelijk, dus je moet meteen de juiste stance op je board weten te krijgen.

Voilé DIY Split Kit
Voilé DIY Split Kit

Gefabriceerde splitboards

Bij een normaal splitboard heb je meestal verschillende mogelijkheden om je bindingen te monteren en kun je de stance variëren. Daarnaast is het board afgewerkt met staalkanten aan beide zijden van je ski’s. Dankzij het inmiddels brede aanbod is er altijd een splitboard te vinden dat past bij jouw rijstijl.

Bijna alle splitboards bestaan uit twee delen. Het gevolg is dat een splitboard ski daardoor breder is dan de gemiddelde tourski en het lopen in een reeds bestaand tourski-spoor soms een beetje onaangenaam is. Mede daardoor zijn er ook driedelige splitboards ontwikkeld, waarbij je het middelste gedeelte op je rugzak bindt. Iemand die hele mooie dingen maakt op dit gebied is Markus Reichard van Wildschnee, al rust het patent op drie- of meerdelige splitboards bij Stefan Schiele van Jester. Daarnaast heeft Salomon er in 2014 ook eentje ontwikkeld. Het driedelige systeem heeft nog een ander voordeel. Doordat je op een smallere ski staat, kun je bij het opkanten meer druk uitoefenen en heb je wat meer grip. Maar met de komst van de meer freeride georienteerde tourski’s, in plaats van de ouderwetse tandenstokermodellen, worden ook de sporen breder. En met brede softboots en bindingen kun je, ondanks een smalle ski, toch ook in het spoor blijven hangen.

Bindingen

Standaard snowboardbindingen
Voilé is het merk dat splitboards op de snowboardmarkt introduceerde. Met een Voilé Universal Splitboard Interface kun je met je eigen bindingen aan de slag, maar let er op dat jouw bindingen centerdiscs voor het zogenaamde 4×4-patroon hebben. Je monteert je bindingen op speciale koppelplaten die bij de hardware kit meegeleverd worden. Deze schuif je over plastic pucks die op je board vastgeschroefd moeten worden. Op die manier worden de twee boardhelften bij elkaar gehouden. Naast alle haakjes en clipjes op het board, zorgt deze koppeling met de bindingen voor de meeste stevigheid tijdens het snowboarden. Pas op: dit systeem werkt alleen niet goed samen met bindingen van het merk NOW, aangezien de koppelplaat voor deze binding te smal is.

voile_universal_splitboard_interfase_exploded_450x450

Voilé Universal Splitboard Interface

Om comfortabel te kunnen lopen in toermodus is het fijn als je de highbacks van de bindingen naar achteren kunt kantelen. Het is geen must, maar dit maakt het mogelijk om je ski’s iedere stap verder naar voren te schuiven, zodat je een grotere afstand met een lagere frequentie af kan leggen.

Samengevat: met standaard bindingen zijn je extra kosten relatief laag. Nadelen zijn er wel: het Voilé-systeem is zwaar en dat merk je goed tijdens het omhoog lopen. Daarnaast sta je op dit systeem hoger op je board wat het snowboarden iets beïnvloedt.

Specifieke splitboardbindingen
Na zelf een tijd met veel plezier met het Voilé-systeem te hebben gereden, kwam ik in aanraking de speciaal voor splitboards ontworpen Karakoram bindingen. Bij het testen van dit systeem herkende ik hetzelfde splitboard haast niet meer terug! Het board was speelser geworden, het reageerde veel beter en was natuurlijk ook een stuk lichter. Daarnaast bleek je er ook op de piste keihard mee te kunnen carven. Deze splitboardbindingen passen zonder koppelplaat op het board. Het koppelsysteem zit namelijk in de binding zelf. Ook is de highback goed naar achteren te klappen, zodat je makkelijk kunt lopen in de toermodus. Er zijn merken die hun eigen interface maken zonder Voilé pucks, zoals Karakoram. Het voordeel hiervan is dat de rijeigenschappen van een solid snowboard goed uit de verf komen. Een nadeel is de prijs. Maar vergeet niet dat je de Voilé-interface parts niet aan hoeft te schaffen. Bij de Karakoram-binding kun je zonder de binding los te maken in je ski stappen. Mocht je een klein stuk moeten afdalen, dan kun je de hak vastzetten. Het systeem past helaas niet op splitboards die zijn voorzien van de maanvormige Voilé-haakjes (Chinese hooks), maar die zijn te vervangen.

Karakoram Prime
Karakoram bindingen
Karakoram Interface
Karakoram interface

Het Prime systeem van Karakoram dat in 2014 op de markt kwam, is in veel opzichten een verbetering ten opzichte van het eerste systeem. De interface is makkelijker te monteren en bij het ombouwen van ski’s naar snowboard heb je veel minder last van ijs. Het oude Split30 systeem had hier relatief veel last van, maar de scraper van Voilé bracht hier uitkomst:

Voile Scraper
Een handig hulpmiddel om je splitboard en interface vrij te maken van ijs.

Een nieuwe speler op de splitboardmarkt is het merk Plum. Ze zijn al jaren actief in de toerskiwereld en hebben nu ook een splitboardbinding samen een nieuw interfacesysteem ontwikkeld. Een uitgebreid testverslag vind je hier.

Plum Feyan Carbon
De Plum Feyan Carbon binding.
Plum Interface
De verschillende onderdelen van de Plum interface.

Naast Karakoram zijn er ook merken die bindingen maken voor op de standaard Voilé-interface, ofwel de plastic Voilé pucks. Deze zijn goedkoper en bij het samenbouwen schuif je, ondanks sneeuw en ijs, je binding altijd gemakkelijk over de pucks zonder de sneeuw er eerst af te hoeven krabben. Je hebt naast de binding dus wel het interface-systeem nodig. Eén van de eerste merken die speciale splitboardbindingen op de markt bracht en daarmee liet zien dat de snowboardeigenschappen van een splitboard niet hoeven onder te doen ten opzichte van een solid, is Spark. De Spark bindingen zijn nog steeds gebaseerd op het Voilé-systeem, maar in de loop der jaren zijn ze meer en meer hun eigen onderdelen gaan maken. Denk daarbij aan hun innovatieve en stabiele touring bracket – het montage- en kantelpunt van de binding als je aan het toeren bent. Ook de stijghulpen, een hulpstuk onder je hiel, én de pucks maken ze tegenwoordig zelf. Spark, Voilé en SP zijn drie merken met splitboardbindingen in hun collectie die op ditzelfde interface systeem gebaseerd zijn.

Er wordt bij de bindingen vaak geadverteerd met een snelle ombouwtijd (het ombouwen van snowboard naar ski’s of andersom), maar de meeste tijdwinst haal je vooral uit je eigen handigheid. Oefen met het ombouwen, want op die manier word je er steeds handiger en sneller in.

Spark Surge
Spark binding, gebaseerd op het door Voilé ontworpen slider systeem.
Spark Pucks
Spark pucks, een stuk makkelijker in te stellen dan de originele Voilé pucks en met mogelijkheid om de binding te centreren.

Naast bovenstaande bindingen die op alle standaard splitboards passen, zijn er ook bindingmerken die alleen in combinatie met hun eigen splitboard werken. Een voorbeeld hiervan is het merk Splitsticks. Een mooi ontworpen, elegant systeem, maar een goeie werking van dit systeem stelt zeer hoge eisen aan een nauwkeurige fabricage van de splitboards.

Pasvorm
Let er bij aankoop van de bindingen wel op dat je softboots er goed inpassen. Te korte bindingen, of een te lange snowboardboot, geven problemen bij het afwikkelen van je voet tijdens het omhoog lopen. Vaak kun je je binding instellen op een grotere of kleinere maat door middel van het frame van de baseplate los te schroeven. Mocht dit niet genoeg brengen, dan kun je er ook voor kiezen om een zogenaamde touring riser te monteren, waardoor je hoger staat bij het skinnen en dus verder naar voren kunt roteren.

IMG_3582_MOD
Let op dat je snowboardboots goed in de bindingen passen. Een te kleine binding of te grote schoen verhindert het goed kunnen afwikkelen tijdens het skinnen.

Daarnaast wil je de binding inclusief softboot mooi gecentreerd op je board hebben staan, om te voorkomen dat je tenen of hakken in de sneeuw blijven hangen. De lengte van je binding bepaalt in de meeste gevallen ook of je gecentreerd staat op je snowboard. Alleen bij de nieuwe Spark Pucks (zie afbeelding boven) en bij de Voilé slider plates voor standaard bindingen, is het mogelijk om de positie van de binding op het board te centreren. Bij andere bindingen, zoals Karakoram en Plum, moet je dus goed opletten welke maat je koopt en hoe je hem instelt!

Naast de lengte, is ook de breedte van de binding een aandachtspunt. Een te brede binding gaat ten koste van de controle over je snowboard, maar ook ten koste van het goed kunnen opkanten tijdens het skinnen. Omdat er niet heel veel merken en modellen zijn, is mijn advies: probeer verschillende bindingen uit en kijk welke het beste bij je snowboardboots past! Schroom niet om de hele binding uit elkaar te draaien om hem anders in te stellen.

Vellen

Het is heel simpel: zonder vellen kom je niet boven. De haartjes op de vellen verhinderen dat je naar achteren glijdt tijdens het skinnen. Bij het aanschaffen van vellen zijn de lengte en breedte van je board van belang. Bij een goed passend vel wordt de hele breedte van het belag bedekt en zijn alleen je staalkanten nog vrij. Op die manier is de performance het beste! Veel vellen moet je daarom zelf op maat snijden, maar daar zijn handige tooltjes voor ontwikkeld of trucjes. Er zijn vellen mét en zónder bevestigingshaakje aan de tail. In principe kun je best zonder, maar dat hangt af van de ombouwfrequentie en de weercondities.

Het soort materiaal van de haartjes bepaalt de glijeigenschappen en grip. Mohair vellen glijden goed, nylon vellen hebben meer grip en gaan langer mee. Daarnaast zijn er vellen die bestaan uit een mix van mohair en nylon. Je kunt je er flink in verdiepen, maar het komt er op neer dat je met alle types wel boven komt. Je eigen techniek vormt vaak eerder de beperkende factor dan het type vel.

Op de andere kant van het vel zit een plaklaag. De vellen kunnen nog wel eens hun plakkerigheid verliezen als ze nat zijn geworden of als er veel vuil aan blijft hangen. Het beste is om de onderkant van je snowboard helemaal droog te maken, voordat je de vellen monteert. Let er bij het monteren op dat het vel over de gehele lengte op het board geplakt zit, zonder bobbels dus. Als je de vellen er weer afhaalt, dan bescherm je ze met de bijgeleverde cheat sheets (beschermplastic), die je op de plaklaag plakt. Als je meerdere keren om moet bouwen kun je de vellen drogen door ze in je jas te bewaren. Na afloop van je toer hang je de vellen te drogen, maar leg ze niet direct op de verwarming. De lijmlaag kan daardoor sneller uitdrogen.

Wat te doen als je vellen niet meer goed plakken
Als de lijm het niet meer zo goed doet, dan kun je met een strijkijzer en ovenpapier de lijm opnieuw laten vloeien. Meestal brengt dit al een behoorlijke verbetering. Zit er echt veel troep op, verwijder dit dan samen met de lijm met behulp van een stuk absorberend karton (geknipt uit kartonnen tasjes die je bij het shoppen krijgt bijvoorbeeld) en een strijkijzer. Breng er daarna nieuwe lijm op aan, bijvoorbeeld de Gold Label Adhesive (geen whisky) van Black Diamond.

ipp

De vellen mooi op maat gemaakt, zodat net alleen de staalkant bloot ligt.

Stokken

Helaas ontkomen splitboarders er niet aan: het gebruik van stokken. Om te zorgen dat deze stokken tijdens je afdaling niet in de weg zitten, kun je ze in elkaar schuiven. Vandaar de naam telescoopstokken. Er zijn ook stokken die je net als een sonde in elkaar zet: uitwerpen en vasttrekken. Deze passen soms ook in je rugzak en zijn nog relatief nieuw op de markt. Telescoopstokken zijn het handigst als ze uit drie delen bestaan. Tweedelige stokken zijn nogal eens te lang om aan je rugtas te bevestigen. De verschillende verstelmechanismen bestaan voornamelijk uit een clipje of draaisysteem. De stokken die je vastdraait blijven regelmatig hangen door de kou. Daarnaast kun je bij de aanschaf van stokken letten op de ergonomie van de handvatten en of de stok van zwaarder aluminium of licht carbon is gemaakt. Aan de uiteinden van je stokken zitten zogenaamde tellers. Hoe groter de diameter van deze ronde plastic schoteltjes, des te beter blijft je stok op de losse sneeuw hangen. Ze zijn vaak los te koop in diverse afmetingen. Haal na een trip je stokken uit elkaar en laat ze drogen. Zo gaan ze langer mee.

Harscheisen

Over het nut van harscheisen (een soort stijgijzers voor je splitboardbindingen, ook wel crampons genoemd) twijfel ik niet: aanschaffen! Je loopt in steil en ijzig terrein snel tegen problemen aan zonder dit hulpmiddel. De kantengrip is beperkt met softboots, omdat je daar gewoonweg niet voldoende druk mee op kunt bouwen.

IMG_3043_MOD
Als splitboarder (links als voorste in de groep) loop je in hard en steil terrein sneller tegen de grens aan dan een toerskier. Harscheisen waren hier een verademing geweest.

Natuurlijk kom je met een goeie techniek heel ver zonder deze hulpmiddelen, maar een deelnemer tijdens één van mijn splitboardcamps vergeleek het terecht met autorijden op een besneeuwde weg in de bergen. Zonder harscheisen voelde het als rijden in een auto op zomerbanden. Met harscheisen was het alsof je in een 4-wheel drive zat met winterbanden. Harscheisen geven de grip die je nodig hebt. Je moet wel op tijd beslissen of je ze onder je bindingen gaat plaatsen. Je bent er even mee bezig en soms moet je zelfs je binding uitdoen en losmaken van de ski. En dit laatste wil je niet in een 40 graden steile, ijzige wand doen. Je kan ook kiezen voor een bindingssysteem waarbij je de harscheisen tijdens het lopen kunt monteren, zoals Spark of Karakoram. Om er snel bij te kunnen hang ik de harscheisen met een prusiktouwtje en een kleine karabiner aan mijn rugtas of klimgordel. Let op: harscheisen zijn niet universeel en je koopt ze van hetzelfde merk als je bindingen.

IMG_2982_MOD
Harscheisen gemonteerd, als een 4-wheel drive met winterbanden omhoog.

Tips

Bij bovenstaande uitrusting hoort natuurlijk de standaard offpiste uitrusting, oftewel de drie-eenheid, bestaande uit lawinepieper, schep en sonde.

Ga de eerste keer of met een nieuwe setup niet meteen diep de backcountry in. Blijf in de buurt van de liften en in de buurt van of op een piste. Let daarbij op de voorrangsregels als je besluit een skipiste omhoog te lopen. Ik heb zo een standaard piste waar ik nieuw materiaal voor het eerst uitprobeer.

IMG_6638_MOD
De laatste meters naar de top.

Een paar dunne handschoentjes zijn heel erg fijn tijdens het ombouwen. Meestal zijn je gewone handschoenen net te dik voor alle handelingen. Die stop ik dan onder mijn jas om ze warm te houden en om te voorkomen dat er bijvoorbeeld ijskoude sneeuw in waait.

Neem een reparatieset mee, of spreek met je maatjes af wie wat meeneemt. In die van mij zit onder andere ducktape, waarmee je eventuele losgelaten vellen weer vast kunt tapen. Je kunt de ducktape natuurlijk ook om je telescoopstok wikkelen. Daarnaast heb ik altijd een mes en gereedschap bij me om bijvoorbeeld losgedraaide schroeven aan te kunnen draaien en neem ik ook wat boutjes met moertjes en ringetjes mee. Een stukje zachte wax om op je vellen te smeren als de sneeuw teveel blijft plakken. Een tang en stuk ijzerdraad. Nieuwe schoenveters en nieuwe straps voor mijn bindingen. En als je denkt dat het wel eens laat zou kunnen worden, dan is een hoofdlampje zo gek nog niet. Hiermee heb ik tot nu toe alle problemen onderweg op kunnen lossen, waarbij ik moet vermelden dat het meestal problemen van anderen waren die niet de juiste spullen bij zich hadden.

IMG_6636_MOD
Soms bereik je de limiet van wat je omhoog kunt skinnen en moet het materiaal op je rug. In deze steile wand gaat het verder met de ski’s op de rug en stijgijzers aan de voeten.

Je rugzak hoeft niet zo geavanceerd te zijn als bij het toeren met een normaal snowboard en sneeuwschoenen. Het board zit namelijk aan je voeten. Maar wat nu als het terrein te steil wordt om te skinnen? Dan is het handig als je je board op je rugzak vast kunt maken. Ideaal vind ik een rugzak met brede loops voor ski’s aan de linker- en rechterkant van de tas. Je hoeft dan niet om te bouwen in de helling en kunt relatief snel verder. De bindingen blijven op de ski’s en als je de punten boven aan elkaar vastbindt, dan heb je een mooi stabiel A-frame. Soms lukt het ook om de ski’s met bindingen erop in een diagonaal ontworpen ski-draagsysteem vast te zetten. Naast deze ski-draagsystemen is er ook nog het bekende snowboard draagsysteem. Ik ben fan van het verticale systeem, want hiermee steekt mijn snowboard bijvoorbeeld bij het klimmen niet uit aan de zijkant.

Het lawinebericht – veel meer dan alleen de Gefahrenstufe!

Het lawinebericht – veel meer dan alleen de Gefahrenstufe!

Voor velen van ons is het lawinebericht een onmisbare tool om verantwoord offpiste te kunnen skiën, snowboarden en touren. Maar hoe haal je nu nog meer uit het lawinebericht? Daar ga ik je in deze bijdrage een beetje bij proberen te helpen. Als je het lawinebericht regelmatig leest, dan is het je waarschijnlijk al eens opgevallen dat het opgebouwd is volgens een bepaalde structuur. Allereerst schets ik deze structuur in het kort, alvorens uitgebreider op de afzonderlijke elementen in te gaan.

Hieronder staan twee afbeeldingen, één van een lawinebericht uit Zwitserland, het andere uit de provincie Tirol in Oostenrijk. De structuur is zo goed als identiek, afgezien van het verschil dat in Tirol een voorspelling voor de ochtend en voor de middag wordt gegeven en in Zwitserland op deze dag niet.

gk_c_de_complete-page_COLOURED

2016-02-04_0730_lwdtirol_lagebericht-page-001_COLOURED

De gebruikte kleuren staan voor de elementen in onderstaande piramide, die de structuur aangeeft hoe een lawinebericht is opgebouwd. Helemaal bovenaan staat “kort en bondig” het gevarenniveau, met daaronder de andere “bredere” elementen die nog veel meer informatie bevatten.

InformationsPyramide

In het kort een beschrijving van de diverse elementen:

Gevarenniveau. Onmiddellijk valt je oog op de “Gefahrenstufe”, oftewel het gevarenniveau in het Nederlands. Aangezien het door middel van een kleur, een getal of met woorden wordt aangegeven, is het gevarenniveau razendsnel terug te vinden.

Wat is het probleem? In de buurt van het gevarenniveau staat vaak al kort en bondig omschreven, of met symbolen aangeduid, wat het hoofdprobleem is dat er heerst.

Waar is het probleem? In welke delen van het terrein het gevaar het meest kritisch is; op welke hoogte en in welke hellingsrichting.

Beschrijving & beoordeling. Hier wordt uitgebreider ingegaan op het gevaar.

Opbouw van het sneeuwdek. Hoe is het sneeuwdek opgebouwd en hoe draagt dat bij tot het gevaar dat er heerst.

Weer. Wat hebben de temperatuur, wind en de neerslag gedaan en wat staat er te gebeuren?

Verwachting. Hoe ontwikkelt zich de lawinesituatie?

 

1. Gevarenniveau

Bij dit onderdeel blijf ik even lang stil staan. De reden hiervoor is dat sommigen niet verder kijken dan dit gevarenniveau. Naast het feit dat je dan belangrijke informatie zou kunnen missen, is het goed om duidelijk te maken wat het gevarenniveau nu precies aangeeft.

De lawinedienst die het lawinebericht opstelt, beschrijft met het gevarenniveau hoe hoog zij het lawinegevaar inschat, dat in een bepaalde regio heerst. Zij geven hiermee dus niet voor iedere helling in die regio aan hoe groot in die helling het lawinegevaar is. Het lawinegevaar dat heerst bij een bepaald uitgegeven gevarenniveau kan dus van helling tot helling variëren!

Het gevarenniveau wordt weergegeven op een schaal met vijf treden:

Hoe hoger het gevarenniveau, des te

  • instabieler het sneeuwdek
  • meer gevaarlijke plekken
  • makkelijker het is een lawine te initiëren
  • meer en groter de te verwachten lawines zijn

Hoe het lawinegevaar zich verhoudt tot het gevarenniveau

Het lawinegevaar is een variabele grootheid die niet trapsgewijs van niveau naar niveau verandert, maar continu zoals een vloeiende helling. Dat wil zeggen dat het lawinegevaar in één niveau niet constant is; één lawineniveau heeft een bepaalde bandbreedte van lawinegevaar. Aan het einde van een bepaald niveau is het lawinegevaar bijna gelijk aan het begin van het volgende niveau. Daarnaast vindt tussen twee opeenvolgende niveaus ongeveer een verdubbeling van het lawinegevaar plaats. Eén en ander is weergegeven in onderstaande figuur:

Lawinengefahr_vs_Gefahrenstufe

Uit deze figuur zie je dat er bij een hoger gevarenniveau een bredere spreiding van het lawinegevaar is. De bandbreedte van het gevaar neemt toe bij toenemend gevarenniveau. Zo is de bandbreedte bij gevarenniveau 3 groter dan de bandbreedte van niveau 1 en 2 bij elkaar! Het is dus handig om te weten aan welke kant je zit. Voor de hoge kant van gevarenniveau 3 wordt soms de term “angespannter 3er” gebruikt. Bij het gebruiken van een strategie gebaseerd op limieten, zoals de elementaire reductiemethode, kun je op zo’n dag beter niet te dicht op de limiet die hoort bij gevarenniveau 3 gaan zitten. Als een dergelijke aanduiding ontbreekt, dan geeft soms ook de ontwikkeling van het gevarenniveau een indicatie hiervoor. Op een dag dat het gevarenniveau 3 is, daar waar het een dag ervoor nog 4 was, is het aannemelijk dat we nog aan de hoge kant van 3 zitten.

Zoals al eerder gezegd, is het lawinegevaar niet in iedere helling gelijk. Dus als je méér zou weten over het achterliggende probleem, dan zou je iets over de hellingen kunnen zeggen waarin dit probleem vooral te verwachten is. Dit kun je doen door een antwoord te zoeken op de volgende vragen:

  • wat is het probleem?
  • bevindt zich dit probleem in mijn terrein?

 

Deze informatie kun je dan extra meenemen in je beslissingsstrategie – dit leidt tot meer veiligheid en misschien ook wel meer speelruimte!

Een methode als de elementaire reductiemethode is niet in alle situaties de optimale tool. Als er een dik pak triebschnee in een steile helling ligt, maar je zit volgens de elementaire reductiemethode nog onder je limiet, dan kun je je afvragen of het een verstandig keuze zou zijn hier af te dalen.

Gelukkig is het lawinebericht in staat om jou een handje te helpen bij het beantwoorden van bovenstaande vragen.

 

 

2. Wat is het probleem?

In een vorige post (link) gaven we al aan dat er in Oostenrijk nieuwe symbolen in het lawinebericht opgenomen zijn, die het heersende probleem op een bepaalde dag aanduiden. In Zwitserland geven ze het probleem – een van hun zogenaamde “Musters” – met woorden aan. Hiermee wordt je eigenlijk al op scherp gezet, om de signalen die de natuur ons geeft, te observeren en te interpreteren. Zoals een bevriende berggids al eens zei: “we hebben bijna allemaal dezelfde ogen gekregen om dingen te zien. Dat betekent dat we allemaal in principe hetzelfde zien”. Je kan hierdoor ook bepaalde voorzorgsmaatregelen nemen. Als er bijvoorbeeld een triebschneeprobleem heerst en je door een dikke mist geen handen voor ogen ziet, dan kun je de signalen in de natuur die duiden op triebschnee niet meer herkennen. Je moet misschien je plannen die je voor die dag gemaakt hebt, bijstellen.

 

 

3. Waar is het probleem?

Maar in het lawinebericht proberen ze ook nog eens aan te geven waar je de problemen vooral tegen zou kunnen komen. Er wordt aangegeven in welke delen van het terrein het lawineprobleem het meest kritisch is. Dit gebeurt aan de hand van hoogte en aan de hand van hellingsrichting.

Bij de hoogte worden het kritische hoogtebereik aangegeven met een symbool van een bergje waarin het kritische gedeelte zwart is gemaakt. Dit kan onder of boven een bepaalde hoogtegrens zijn, maar ook het volledige hoogtebereik kan als kritisch aangemerkt zijn. Daarnaast wordt het kritische hoogtebereik in sommige lawineberichten met woorden aangegeven, bijvoorbeeld zoals in de zin “Gefährdetster Höhenbereich oberhalb 2000 m”. Het kritische hoogtebereik ligt hier hoger dan 2000 m.

De kritische hellingsrichtingen worden met behulp van een windroos aangegeven. De met zwart gemarkeerde delen van de windroos, geven de kritische hellingsrichtingen aan.

Houd er rekening mee dat de natuur geen zwart-witte grenzen trekt, maar dat er vloeiende overgangen zijn tussen het kritische en niet kritische deel van het terrein. Voor de hoogte geldt ±200 m, voor de hellingsrichting geldt ±1/16 van de roos (±22.5°).

Pas op, het toekennen van een lager gevarenniveau aan het gebied buiten de kritische gebieden, is geen officiële regel! Door sommigen wordt het als vuistregel gebruikt, maar hier zitten haken en ogen aan vast en het mag nooit of te nimmer je eigen observaties in het terrein vervangen.

 

 

4. Beschrijving/beoordeling

Hier wordt nog eens uitgebreider met woorden omschreven wat het uitgegeven gevarenniveau is en ook kan hierbij worden aangegeven aan welke kant je van een niveau zit. Soms zit dit hem echt in de kleine details. Het heersende probleem of de heersende problemen worden ook uitgebreider beschreven. Ook wordt beschreven in wat voor hellingen je de problemen vindt, en waar je deze tegen zou kunnen komen. Ook de belasting nodig om een lawine te initiëren wordt vaak omschreven.

 

 

5. Sneeuwdek

Een heel interessant stukje, dat helaas nogal eens overgeslagen wordt. Ook al gaat de informatie in dit stukje je nu misschien nog boven je pet, het is een mooie kans “gratis” meer te leren over sneeuw- en lawinekunde. Er komt namelijk naar voren waarom het probleem bestaat. En als je weet waarom een probleem bestaat, dan geeft dit jou de mogelijkheid om ook zelf na te gaan denken. Je kan zelf al voorspellen of morgen bijvoorbeeld een triebschneeprobleem ontstaat, als je het ’s avonds flink gaat stormen. Hoe hard waait het bovenop de berg als het nu al zo hard hier waait? Ligt er sneeuw die nog weggeblazen kan worden?

 

 

6. Weer

Hier lees je meer over het weer van de afgelopen nacht en de voorspelling voor de huidige dag. Ook wordt er vaak aangegeven wat er op verschillende hoogtes gebeurt.

 

 

7. Verwachting

De te verwachten ontwikkeling van het lawinegevaar met de mogelijke redenen hiervoor worden kort beschreven.

 

 

Succes ermee!

 

Literatuur

  1. wePowder. Safety Academy (2014) link
  2. Stephan Harvey et al.. Lawinenkunde Bruckmann Verlag GmbH (2014)
  3. Christoph Mitterer. Der Lawinenlagebericht – eine unverstandene Liebe? Berg und Steigen 93, 62-67 (2016) link
  4. A. Studeregger et al.. Arbeiten mit Symbolen Berg und Steigen 93, 68-73 (2016) link
  5. WSL Institut für Schnee und Lawinenforschung SLF. Lawinenbulletins und weitere Produkte. Interpretationshilfe (2015) link
Erwin is geblesseerd

Erwin is geblesseerd

Nog nooit is een winterseizoen voor mij zo goed en tegelijkertijd toch ook zo slecht begonnen. Zo goed, omdat er nog nooit zoveel aanvragen binnen zijn gekomen, wat duidelijk aangeeft dat we hier iets heel erg goed doen. Om maar wat te noemen: het Splitfest op een geheime spot in Zwitserland, een freerideweek met last-minute bestemming, een 5-daagse splitboardtrip, de wePowder Freeride Season Kickoff en de cursussen voor het Snow Safety Center. Helaas is het seizoen ook nog nooit zo slecht begonnen, omdat ik alle mooie trips heb moeten afzeggen vanwege een blessure. En dat doet zeker een beetje pijn.

Erwin_MRI
MRI van mijn rechterknie

Ik ben keihard aan het trainen om fitter dan ooit weer terug te komen, maar met een gescheurde achterste kruisband in mijn rechterknie gaat dat dit seizoen niet meer lukken. Af en toe is het lastig om positief te blijven, vooral omdat het nog steeds niet helemaal duidelijk is of mijn knie zonder een operatie stabiel genoeg gaat worden. Maar dat het goed gaat komen is zeker! Daarbij word ik flink bijgestaan door mijn fysiotherapeuten en mijn vriendin, die als studente bewegingswetenschappen veel tips voor me heeft en tijdens het oefenen nogal eens de puntjes op de i zet.

Een tijd geleden zat mijn rechterbeen nog in het gips, maar niets weerhield me ervan om toch te gaan (mountain-)biken met een op dat moment ook nog herstellend linkerbeen. Waar een wil is, is een weg.

Erwin_EenbenigBiken_1024x768
Eenbenig fietsen met het rechterbeen in het gips

Eenmaal uit het gips, was er natuurlijk van mijn toch al dunne been nu helemaal weinig meer over. Een mooi roze brace eromheen die de functionaliteit van mijn achterste kruisband extern nabootst en gaan maar. Mobiliseren, stabiliteitsoefeningen en krachtopbouwoefeningen – na mijn linkerbeen, is nu rechts aan de beurt. Met die mooie brace mag ik fietsen en ik heb mijn eerste kleine dropje van 10 cm al gemaakt, maar zeg dat maar niet tegen mijn specialist. Eén ding heb ik nu al geleerd: mobiliteit biedt vrijheid. Daarnaast ben ik weer regelmatig in de klimhal te vinden met mijn maatje Folkert, zodat ik niet alleen mijn benen, maar ook de rest van mijn lichaam train.

In de tussentijd zijn de voorbereidingen voor seizoen 2016-2017 al bezig. Naast alle trainingen uit het verleden – tot nu toe hebben we ons voornamelijk gericht op het verbeteren van je eigen vaardigheden – is het ook hoog tijd geworden om gewoon eens te gaan beleven en genieten. Dit nieuwe concept ben ik nu aan het uitwerken, en één van de trips volgens dit concept gaat zeker ook de “Berghutje Special” zijn.

Fellin_boek
Het “inleidende” boek van Wolfgang Fellin

Daarnaast ben ik weer in de boeken gedoken. Als er iets is dat ik in al die jaren van studeren en promoveren heb geleerd, dan is het wel dat je nooit bent uitgeleerd. Met een achtergrond als natuurkundige is ook sneeuw- en lawinekunde mega interessant. Het boek “Einführung in Eis-, Schnee- und Lawinenmechanik” van Wolfgang Fellin viel laatst in de brievenbus en is om van te smullen! Naast de quantummechanica en nanotechnologie wordt sneeuw- en lawinekunde mijn volgende specialisatie. Dus mocht je vragen hebben, laat het me dan gewoon weten en ik ga mijn best doen om met een goed antwoord te komen!

Nieuwe symbolen in het Oostenrijkse lawinebericht

Nieuwe symbolen in het Oostenrijkse lawinebericht

Afgelopen week werd aangekondigd dat de lawinedienst in de provincie Salzburg in Oostenrijk gaat werken met 5 nieuwe symbolen die typische lawineproblemen aanduiden. De nieuwe symbolen zijn in één oogopslag te vinden bij de windroos en de kritische hoogte.1 Die 5 symbolen zijn in november 2015 al in Tirol in gebruik genomen en betreffen de volgende problemen:2,3

  • Neuschnee (nieuwe sneeuw)
    AT_Neuschnee
  • Triebschnee (drijfsneeuw)
    AT_Triebschnee
  • Altschnee (oude sneeuw)
    AT_Altschnee
  • Nassschnee (natte sneeuw)
    AT_Nassschnee
  • Gleitschnee (glijsneeuw)
    AT_Gleitschnee

Daarnaast hebben ze voor gunstige omstandigheden ook een symbool in het leven geroepen:

  • Gunstige omstandigheden
    AT_Günstig

(Afbeeldingen: © Lawinenwarndienst Tirol)

 

Maar wacht even. Hadden ze in Oostenrijk niet al het systeem van 10 typische gevaren? Ja, dat klopt. Ze noemen dit echter, de 10 “Gefahrenmuster”, oftewel de 10 patronen van gevaar, zoals in 2010 gepubliceerd door Mair & Nairz in het tijdschrift Berg und Steigen.4 Ze komen dan ook met een verklaring wat nu precies het verschil is tussen een lawineprobleem en een -patroon. Het lawineprobleem geeft het heersende probleem aan en het patroon de typische omstandigheden die hebben geleid tot het ontstaan van dit probleem. Het is dus een aanvulling op de 10 patronen van gevaar, want de meeste mensen met enige kennis van sneeuw- en lawinekunde zijn volgens mij zelf in staat om het probleem dat bij een bepaald patroon ontstaat te herleiden. Voor de mensen met wat minder kennis is het er nu een stuk duidelijker op geworden wát nu het probleem is. En als je duidelijker weet wat het probleem is, dan is het vaak ook duidelijker hoe hiermee om te gaan. Zo zijn er “regels” hoe om te gaan met bijvoorbeeld verse drijfsneeuw.5

 

Nu bestaat het denken in “Muster” niet alleen in Oostenrijk, maar ook al geruime tijd in Zwitserland. Voor zover ik het kan terugvinden is het in ieder geval al in 2007 uitgewerkt door Stephan Harvey van het SLF.5 In 2011 publiceerde hij het Zwitserse Musterdenken in Berg und Steigen.6 Echter, ze verstaan in Zwitserland niet helemaal hetzelfde onder een “Muster” als in Oostenrijk. Ze hadden er in eerste instantie maar vier en die duiden op lawineproblemen:

  • Neuschnee
    Neuschnee
  • Triebschnee
    Triebschnee
  • Altschnee
    Altschnee
  • Nassschnee
    Nassschnee

(Afbeeldingen: © Berg und Steigen)

Sinds dit jaar hebben de Zwitsers het probleem van Gleitschnee ook als Muster opgenomen. Hoe de Zwitsers over Gleitschnee denken vind je bijvoorbeeld op de website van het SLF.7

Daarmee wordt meteen duidelijk dat de Zwitsers en Oostenrijkers, hoewel ze iets anders onder “Muster” verstaan, eigenlijk toch gewoon op één lijn zitten. En dat is maar goed ook.

 

Referenties:

1) http://www.lawine.salzburg.at/documents/foto/34/17288/77990.jpg

2) https://lawine.tirol.gv.at/basics/lawinenprobleme/

3) https://lawine.tirol.gv.at/fileadmin/lawine.tirol.gv.at/downloads/lawinenprobleme/2015_Lawinenprobleme__de_.pdf

4) http://www.bergundsteigen.at/file.php/archiv/2010/4/62-69%20%28Was%20sind%20Gefahrenmuster%29.pdf

5) http://www.slf.ch/praevention/kat/downloads/Muster_erweitert.pdf

6) http://www.bergundsteigen.at/file.php/archiv/2011/4/58-69%20%28lawinensituationen%20als%20muster%20erkennen%29.pdf

7) http://www.slf.ch/praevention/ueberlawinen/lawinenarten/gleitschneelawinen/index_DE

Flatland Splitfest 2016

Flatland Splitfest 2016

Waarin een klein land groot en enthousiast kan zijn, blijkt wel uit het steeds maar groter groeiende Flatland Splitfest. Dit jaar bestaat er voor het eerst de mogelijkheid om met een gids op pad te gaan en wij zijn in ieder geval van de partij!

Om je verwachtingen te prikkelen hier een paar quotes van de organisatie van het event:

In de beste traditie van Splitfest gebeuren dingen totaal spontaan, maar kom je zo op de mooiste plekken. Niet van die plekken waar je collega’s op wintersport gaan in ieder geval. Ook dit jaar vonden weer iets heel bijzonders; een Kurhaus uit de vorige eeuw diep in een verlaten vallei in Zwitserland.

FlatlandSplitfest_001

Ik zeg Kurhaus, maar het ziet er meer uit als een sprookjes kasteel toch? Bijkomend voordeel, weinig kans dat je slaapplek kan wegwaaien dit jaar. Waar het precies is houden we nog even geheim, nog zo’n splitfest traditie.

FlatlandSplitfest_002

Meer informatie over het hoe, wat en waar vind je op splitfest.nl. En de trip kun je daar ook meteen boeken. Wel snel zijn, want vol=vol!

Kitzsteinhorn trails

Kitzsteinhorn trails

Het is zomer in Oostenrijk, en hoe! Temperaturen van meer dan 30 graden en dat nu al wekenlang. De gletschers zuchten en kreunen en hebben het zeer zwaar te verduren. Reden genoeg voor de wintersporters onder ons om zich een beetje zorgen te maken.

Read More

Bike, hike, skin & ride – Großvenediger 3666 m

Bike, hike, skin & ride – Großvenediger 3666 m

Pictures: Stephan Verheij, Erwin Heeres

Stephan Verheij (White Adventure) en ik waren al een tijdje aan het plannen om ons seizoen mooi af te sluiten. Het uiteindelijke plan werd een splitboardtour naar de Großvenediger, de hoogste berg van de provincie Salzburg waar we alebei wonen. Omdat we slechts een mooi-weer-window van één dag hadden, betekende dit dat we de dag ervoor – met wat minder mooi weer – de eerste 25 kilometer lange etappe naar de Kürsinger Hütte moesten maken. Omdat het grootste gedeelte van de sneeuw beneden in het dal al weggesmolten was, besloten we om te starten op mountainbikes. Geen gondel die ons een stuk omhoog zou brengen. Geen Mautstraße waar we omhoog zouden kunnen rijden. We begonnen helemaal onderaan in het begin van het dal op 1000 meter hoogte…

Read More

Ga mee: april splitboardmaand

Ga mee: april splitboardmaand

Als je soms dacht dat het winterseizoen al voorbij was, dan heb je het helemaal mis.
We gaan in april nog lekker door op onze splitboards en bieden – afhankelijk van de omstandigheden – een aantal uitdagende programma’s aan.

Weißsee Gletscher: ideaal voor de beginnende en/of gevorderde splitboarder. We gaan met de gondel omhoog die ons naar 2300 m brengt – hier hebben we makkelijk toegankelijke freeride routes en snowboardtoeren, temidden van prachtig hoogalpien terrein. We slapen er een nachtje op de Rudolfshütte om de tweede dag op tijd de vellen onder te plakken en bijvoorbeeld naar de Stubacher Sonnblick te toeren.

Kosten: €249 p.p. incl. gebruik splitboard (€199 p.p. bij gebruik eigen materiaal)
Exclusief: vervoer, overnachtingen en liftpas
Zorg zelf voor: rugzak, lawinepieper, schep, sonde (evt. te huur voor €10 per dag) en een verzekering die offpiste snowboarden dekt

Stüdlhütte: voor de gevorderde splitboarder een uitdagende tweedaagse trip. We beginnen onze tour op 1900 m hoogte, met bijna de hele tijd een prachtig uitzicht op de hoogste berg van Oostenrijk, de Großglockner. Een kleine 1000 hoogtemeters later komen we aan op de Stüdlhütte, waar we een nacht zullen verblijven. De dag erna vellen we nog een stukje verder omhoog om daarna te beginnen aan de mooie lange afdaling terug het dal in.

Kosten: €249 p.p. incl. gebruik splitboard (€199 p.p. bij gebruik eigen materiaal)
Exclusief: vervoer, overnachtingen en liftpas
Zorg zelf voor: rugzak, lawinepieper, schep, sonde (evt. te huur voor €10 per dag) en een verzekering die offpiste snowboarden dekt

Splitboard 1: onze beproefde beginnerscursus splitboarden. Gedurende twee dagen leer je de basics van het splitboarden en vele tips & tricks die het op de berg een stuk makkelijker maken. De reis is inclusief 2 dagen gebruik van een Jones Snowboards splitboard, (incl. vellen, harscheisen en telescoopstokken). We blijven de eerste dag in nabijheid van een skigebied en afhankelijk van de deelnemers en omstandigheden plannen we een mooie tour op dag 2.

Kosten: €249 p.p. incl. gebruik splitboard (€199 p.p. bij gebruik eigen materiaal)
Exclusief: vervoer, overnachtingen en liftpas
Zorg zelf voor: rugzak, lawinepieper, schep, sonde (evt. te huur voor €10 per dag) en een verzekering die offpiste snowboarden dekt

Lange Wand SW-Eck, splitboardtour

Lange Wand SW-Eck, splitboardtour

Na een dagje ontspannen met vier mannen in een diep, donker zwart gat gehangen te hebben – dankjewel Stephan Verheij – is het tijd voor een beetje inspanning. Stephan en ik plannen in het Alpincenter onze tour, met daarbij het liefst wat verse poeder, werkbaar zicht, weinig mensen en een niet al te lange “anstieg” naar de sneeuwgrens toe. Vooral dat laatste is een uitdaging, want in het dal is het overal nog groen.

Read More

Verse sneeuw op de Kitzsteinhorn, NW face

Verse sneeuw op de Kitzsteinhorn, NW face

Op je vrije dag uitgeslapen wakker worden en het heerlijke geluid van regen op het dak horen: weten dat het boven op de berg aan het sneeuwen is…eindelijk…verse…sneeuw…!

Eerst moeten er toch een paar bakken koffie in om de motor op gang te krijgen. Eenmaal soort-van-wakker en in de gondel omhoog, vind ik weer eens de restanten van wat ooit een banaan geweest is in mijn rugtas. De helft van de banaan was nog eetbaar trouwens. Met deze extra energie stap je dan de gondel uit en kom je erachter dat er daadwerkelijk een laag verse pof van zo’n 10-15 cm ligt. En laat dat beetje poeder nu eens een wereld van verschil maken.

Read More

Het toerseizoen is begonnen

Het toerseizoen is begonnen

De winter is begonnen en de eerste snowboardtoeren nu al een feit. Na een hoop getest van het nieuwe Jones materiaal in Sölden, gepuzzel met weerberichten – wePowder! – lawineberichten en kaarten zijn Robbert Schippers en ik twee hele mooie dagen op pad geweest. De eerste vellen hangen aan mijn scheen van het skinnen, maar het was het helemaal waard! Nu even bijkomen, de beelden uitzoeken, nagenieten en fantaseren wat de rest van winter 2014-2015 in petto zou hebben…